आज साउन १५ गते नेपालभर खिर खाएर मनाइँदैछ

आज साउन १५ गते नेपालभर खिर खाएर मनाइँदैछ, जुन नेपाली समाजमा पुरातन परम्परा हो। वर्षा ऋतुमा असार १५ मा दही-च्युरा र साउन १५ मा तातो खिर खाने चलन स्वास्थ्यका हिसाबले लाभदायक मानिन्छ। दूध, मरमसला र विभिन्न परिकारबाट तयार हुने खिरले शरीरमा शक्ति बढाउने भएकाले यो परम्परा बसेको हो।

सन् २०७७ सालमा राष्ट्रिय दुग्ध विकास बोर्डले साउन १५ लाई **”खिर दिवस”**का रूपमा मनाउने निर्णय गरेको थियो। दूधमा रहेको चिल्लो, ल्याक्टोज र प्रोटिनका कारण खिर एक उच्च पोषक तत्वयुक्त आहार मानिन्छ।

संस्कृतमा ‘पायस’ भनिने खिर सात्विक आहारमा गनिन्छ, र पितृ तथा देवकार्यमा विशेष महत्व राख्ने धार्मिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख छ। धर्मशास्त्रविद् डा. रामचन्द्र गौतमका अनुसार, खिर वैदिक संस्कृतिमा पनि पवित्र र उपयोगी भोजनको रूपमा वर्णन गरिएको छ।